Interview over het spanningsveld tussen franchisegevers en franchisenemers

Ivo Keulards, architect en partner @XS sinds 2007

´We kunnen enorm veel toevoegen’

XS architecten heeft veel opdrachtgevers in de horeca. Veel van deze opdrachtgevers werken met een franchiseformule. Ivo wordt bevraagd over het verschil tussen franchisegevers en franchisenemers, het spanningsveld tussen deze twee, en welke rol XS architecten hierin vervult.

Wat is precies het verschil tussen franchisegevers en franchisenemers?

Een franchisegever is de ontwikkelaar en bewaker van een formule, zeg maar het hoofdkantoor. Dit hoofdkantoor verzorgt ook de (landelijke) marketing van de horecaformule. Een franchisenemer is de ondernemer ofwel de restauranthouder van een bepaalde vestiging (of meerdere vestigingen). De franchisenemer betaalt een franchise-fee aan de franchisegever, in de vorm van een percentage van de omzet. Daarnaast wordt een marketing-fee betaald.

Wie van deze twee is meestal de opdrachtgever van XS?

Dit verschilt. Er zijn franchiseformules waarbij de franchisegever altijd de opdrachtgever is. Deze laat ons een pand ontwerpen en (ver)bouwen en verkoopt na afloop het ‘kant en klare’ pand aan een franchisenemer. Deze krijgt de sleutel en kan bij wijze van spreken morgen starten.
Vaak ook is juist de franchisenemer onze opdrachtgever. Meestal heeft zo’n franchisenemer al één of meer vestigingen en wil er één bij. Hij/zij heeft een locatie gevonden (nieuw of bestaand) en benadert XS met de vraag om te onderzoeken of deze locatie geschikt is voor de betreffende horecavestiging (of hij heeft een pand getipt gekregen door de franchisegever). Als dit uitgebreid onderzocht en verkend is, is toestemming nodig van de franchisegever om op deze plek een restaurant te starten. Zodra deze toestemming er is, kan verdere uitwerking van de plannen plaatsvinden binnen de ‘brandstandard’ van de franchisegever.

Wat is het verschil tussen ‘hard’ en ‘soft’ franchise-schap?

Bij de eerste vorm is er een ‘harde’ formule waarbinnen weinig ruimte is voor eigen inbreng van de franchisenemer. Hier ligt bij wijze van spreken alles vantevoren al vast; van welke apparaten in de keuken moeten worden gebruikt tot welke kleuren op de muur. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan Mc Donalds. Bij de tweede vorm zijn de randen wat meer vloeibaar; de franchisenemer heeft dan meer mogelijkheden tot inbreng. Er wordt soms gebruik gemaakt van een lijst met ‘approved suppliers’, zodat de franchisenemer de keuze heeft uit apparatuur en materialen. Meestal heeft XS te maken met opdrachtgevers in het ‘soft’ franchise-schap.

Heeft XS ook horeca opdrachtgevers die niet verbonden zijn aan een franchiseformule?

Zeker, die heeft XS ook, maar die zijn wel in de minderheid. Dat komt omdat onze grootste kracht zit in repetitie en efficiëncy. Dat neemt niet weg dat we ook werken voor losse restaurants, zoals Chinese restaurants of familie restaurants.

Met welk spanningsveld heeft XS te maken in de contacten met franchisegevers en franchisenemers?

Wat we vaak zien is dat franchisegevers en franchisenemers verschillende belangen hebben en een verschillend verwachtingspatroon van elkaar. De franchisenemer verwacht maximale ondersteuning vanuit de franchisegever, op allerlei gebied; de franchisegever heeft van veel zaken veel weet, maar heeft te maken met meerdere (en soms heel veel) franchisenemers en kan niet overal inspringen. Deze verwacht ook een stuk ondernemerschap en zelfstandigheid vanuit de franchisenemer zelf.
Iets anders dat we vaak zien is een verschil in visie omtrent de invulling van de te eerbiedigen ‘brandstandard’. De franchisenemer wil een zo efficiënt mogelijk logistiek proces binnen het restaurant en geen onnodige investeringen in ‘mooimakerij’. Kortom, zoveel mogelijk omzet met zo laag mogelijke kosten. Hij/zij zit dus het liefst ‘onderin’ de brandformule. De franchisegever daarentegen ziet graag dat de franchisenemer meer ‘bovenin’ de brandformule gaat zitten, met genoeg eigen ideeën en onderscheidend vermogen. Dit komt het merk als geheel ten goede.

En welke rol kan XS hierin vervullen?

XS kan in de genoemde spanningsvelden enorm veel toevoegen. Omdat we ontzettend veel informatie hebben vanuit de franchisegever. We weten hoe deze denkt, wat deze wil, welke bandbreedte er gehanteerd wordt, hoe eerdere ervaringen met franchisenemers zijn verlopen, etcetera. We kunnen de franchisegevers en -nemers op deze manier erg veel werk uit handen nemen, maximaal ontzorgen en zo nodig bemiddelen.

Wat doet XS feitelijk voor de opdrachtgever?

Dat is een heel scala van werkzaamheden: situatie-onderzoek, kavel-onderzoek, test-fits, vergunningentraject, tekentraject, aanbestedingstraject en in bepaalde gevallen ook de bouwbegeleiding. Overigens wordt dit laatste vaak verzorgd door een projectmanagement-bureau.

Wat is in jouw beleving de ideale situatie tussen franchisegever, -nemer en XS?

Dat is de situatie dat de franchisegever duidelijk de leiding neemt in de ontwikkeling van het merk, in de operationele processen en in de bepaling van wel of niet geschikte locaties om te bouwen. En dat XS daarbij dan goed wordt ‘aangesloten’, zodat wij onze rol richting franchisegever én – nemer optimaal kunnen invullen!